Po awarii zasilania pierwszym odruchem jest włączenie światła, telewizora, pralki i pozostałych sprzętów. Warto jednak chwilę poczekać. Nagłe uruchomienie wszystkich urządzeń może przeciążyć domową instalację, a ewentualne przepięcie uszkodzić elektronikę.
Szczególnej ostrożności wymagają awarie spowodowane burzą, uszkodzeniem linii energetycznej albo zalaniem infrastruktury.
Dlaczego nie należy włączać wszystkiego naraz?
Po przywróceniu dostaw energii napięcie może przez krótki czas nie być stabilne. Mogą pojawić się chwilowe spadki lub wzrosty napięcia, szczególnie gdy w tej samej chwili uruchamiają się urządzenia w wielu domach.
Dodatkowo sprzęty wyposażone w silniki i sprężarki podczas rozruchu pobierają więcej prądu niż w czasie normalnej pracy. Dotyczy to między innymi:
- lodówki i zamrażarki,
- klimatyzacji,
- pompy ciepła,
- pralki i suszarki,
- zmywarki,
- hydroforu oraz pomp.
Wrażliwe na nieprawidłowe napięcie są również telewizory, komputery, konsole, routery, ładowarki i urządzenia smart home. Przepięcie może uszkodzić ich podzespoły natychmiast albo skrócić ich żywotność.
Polskie służby zalecają, aby podczas awarii odłączyć urządzenia elektryczne od zasilania. Ma to ograniczyć ryzyko ich uszkodzenia, kiedy prąd nagle wróci. Rządowy Poradnik Bezpieczeństwa
Najpierw sprawdź, czy zasilanie jest stabilne
Po powrocie prądu zwróć uwagę na oświetlenie. Żarówki powinny świecić normalnie i równomiernie.
Nie podłączaj kolejnych urządzeń, jeśli światło:
- wyraźnie miga,
- na przemian przygasa i świeci bardzo jasno,
- działa tylko w części domu,
- gaśnie po włączeniu większego urządzenia.
Takie objawy mogą świadczyć o problemie z instalacją albo nieprawidłowym napięciu. W tej sytuacji najlepiej odłączyć sprzęty i skontaktować się z elektrykiem lub pogotowiem energetycznym.
W jakiej kolejności podłączać urządzenia?
Kiedy oświetlenie działa stabilnie, urządzenia można uruchamiać kolejno. Nie należy wkładać wszystkich wtyczek do gniazdek w ciągu kilku sekund.
Najpierw uruchom sprzęty niezbędne, na przykład lodówkę, zamrażarkę, kocioł lub urządzenia medyczne. Zawsze uwzględniaj zalecenia producenta — niektóre sprzęty ze sprężarką mają własne opóźnienie ponownego rozruchu.
Następnie można podłączyć:
- router i podstawowe oświetlenie,
- komputer, telewizor i pozostałą elektronikę,
- pralkę, zmywarkę oraz suszarkę,
- klimatyzację, pompę ciepła i inne urządzenia o dużej mocy.
Między uruchomieniem dużych urządzeń warto zachować krótką przerwę i obserwować, czy instalacja działa prawidłowo.
Burza nadal trwa? Nie podłączaj elektroniki
Sam powrót zasilania nie oznacza, że zagrożenie minęło. Jeżeli nadal słychać grzmoty lub widać błyskawice, telewizor, komputer i inne wrażliwe urządzenia najlepiej pozostawić odłączone.
Wyładowanie atmosferyczne może wywołać przepięcie w instalacji elektrycznej, antenowej lub internetowej. Samo wyłączenie sprzętu pilotem albo przyciskiem na listwie nie daje pełnej ochrony. Najpewniejszym rozwiązaniem podczas burzy pozostaje fizyczne wyjęcie wtyczki z gniazdka.
Nie dotykaj mokrych gniazdek i przewodów
Po ulewie należy sprawdzić, czy woda nie dostała się do piwnicy, garażu, kotłowni albo pomieszczenia z rozdzielnicą.
Nie wolno dotykać mokrych gniazdek, przedłużaczy ani urządzeń. Nie należy również wchodzić do zalanego pomieszczenia, jeśli instalacja może pozostawać pod napięciem.
Jeżeli rozdzielnica znajduje się w suchym i bezpiecznym miejscu, można wyłączyć zasilanie. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy zaczekać na elektryka lub służby.
Bezpiecznik ponownie się wyłączył? Nie próbuj bez końca
Jeżeli po podłączeniu urządzenia wyłącza się bezpiecznik lub wyłącznik różnicowoprądowy, odłącz ten sprzęt.
Zabezpieczenia nie powinny być wielokrotnie włączane na siłę. Powtarzające się zadziałanie może oznaczać zwarcie, uszkodzenie urządzenia, zawilgocenie instalacji albo przeciążenie obwodu.
Taki sprzęt powinien zostać sprawdzony przez serwisanta, a instalacja przez elektryka.
Te sygnały wymagają natychmiastowej reakcji
Odłącz urządzenia i wezwij pomoc, jeśli po powrocie prądu pojawi się:
- zapach spalenizny,
- iskrzenie w gniazdku lub rozdzielnicy,
- trzaski albo głośne buczenie,
- nagrzewanie się wtyczki lub gniazdka,
- dym,
- wielokrotne wyłączanie zabezpieczeń.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa zaleca, aby przy iskrzeniu, popalonych przewodach lub wyczuwalnym swądzie wyłączyć energię oraz wezwać odpowiednie służby techniczne. RCB
Gdzie zgłosić problem?
Jeżeli awaria dotyczy całej ulicy, widać zerwany przewód albo zasilanie po burzy zachowuje się nieprawidłowo, należy zadzwonić pod numer 991 – pogotowie energetyczne.
Gdy problem występuje wyłącznie w jednym domu lub mieszkaniu, przyczyna może znajdować się w wewnętrznej instalacji. Wtedy potrzebny będzie elektryk z odpowiednimi uprawnieniami.
W przypadku pożaru, porażenia prądem lub bezpośredniego zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer 112.
Najważniejsza zasada
Po powrocie prądu nie uruchamiaj całego domu jednym ruchem. Najpierw upewnij się, że zasilanie jest stabilne, a instalacja sucha. Następnie podłączaj urządzenia pojedynczo, zaczynając od tych najważniejszych. Kilka minut ostrożności może ochronić kosztowny sprzęt i domową instalację.
