System kaucyjny miał sprawić, że zwrot butelek i puszek będzie szybki, prosty i wygodny. W wielu przypadkach rzeczywiście tak jest. Jednak wystarczy wybrać się do sklepu w sobotę, aby przekonać się, że rzeczywistość potrafi wyglądać zupełnie inaczej.
Miały być trzy minuty. Skończyło się na pół godzinie
Do sklepu przyszłam z kilkoma butelkami - maks 15 sztuk. Ich oddanie powinno zająć najwyżej kilka minut. Gdy podeszłam do butelkomatu, okazało się jednak, że przede mną ustawiła się już kolejka.
Dwie osoby miały ogromne worki pełne butelek i puszek. Każde opakowanie trzeba było zeskanować osobno, a w międzyczasie automat zdążył się zapełnić i wymagał opróżnienia przez pracownika sklepu.
Dla zobrazowania skali – pan stojący przede mną otrzymał za zwrot 165 zł kaucji. To pokazuje, jak dużą liczbę butelek i puszek oddawał jednorazowo. Samo skanowanie wszystkich opakowań zajęło sporo czasu, a gdy automat dodatkowo się zapełnił, kolejka jeszcze bardziej się wydłużyła.
Zamiast trzech minut spędziłam przy butelkomacie około pół godziny. Sam zwrot moich butelek trwał zaledwie chwilę. Najwięcej czasu zajęło... czekanie.
W soboty problem widać najbardziej
Weekend to czas największego ruchu w sklepach. Wiele osób robi wtedy większe zakupy i przy okazji oddaje opakowania objęte systemem kaucyjnym.
To właśnie wtedy tworzą się najdłuższe kolejki. Wystarczy jedna osoba oddająca bardzo dużą liczbę butelek lub puszek, aby pozostali klienci musieli czekać kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt minut.
Jeśli automat dodatkowo się zapełni lub chwilowo przestanie działać, kolejka rośnie jeszcze szybciej.
Dwie grupy klientów, jeden butelkomat
Od początku funkcjonowania systemu kaucyjnego widać, że korzystają z niego dwie różne grupy klientów.
Pierwsza to osoby, które regularnie oddają kilka lub kilkanaście butelek przy okazji codziennych zakupów. Nie magazynują opakowań w domu – po prostu przy każdej wizycie w sklepie zabierają ze sobą to, co uzbierało się przez kilka dni. Dla nich zwrot powinien być szybki i zajmować zaledwie kilka minut.
Druga grupa to osoby, które wolą gromadzić opakowania przez kilka tygodni lub nawet miesięcy, a następnie przywożą je jednorazowo w bardzo dużej liczbie. To również jest zgodne z ideą systemu kaucyjnego i każdy ma do tego pełne prawo.
Problem pojawia się wtedy, gdy obie grupy spotykają się przy jednym automacie. Osoba oddająca kilkanaście butelek czeka nawet pół godziny, choć sam zwrot zająłby jej zaledwie chwilę.
Czy sklepy są przygotowane na takie kolejki?
Nie sposób obwiniać klientów. Każdy korzysta z systemu zgodnie z jego zasadami. Pytanie brzmi jednak, czy sklepy nadążają za jego popularnością.
W wielu marketach znajduje się tylko jeden butelkomat. Gdy korzysta z niego osoba oddająca kilkaset opakowań, pozostali klienci nie mają żadnej alternatywy – pozostaje im tylko czekać.
Coraz częściej pojawiają się głosy, że większe sklepy powinny zostać wyposażone w drugi automat albo specjalne stanowisko do obsługi bardzo dużych zwrotów. Dzięki temu osoby oddające kilka butelek mogłyby szybko wrócić do zakupów.
System kaucyjny wymaga kolejnego kroku
Nie ma wątpliwości, że system kaucyjny pomaga zwiększyć poziom recyklingu i ograniczyć liczbę odpadów. Jednak jego sukces zależy nie tylko od tego, czy klienci będą oddawać butelki, ale również od tego, czy cały proces będzie dla nich wygodny.
Jeżeli w weekend zwykły zwrot kilkunastu butelek oznacza pół godziny stania w kolejce, wiele osób zacznie zadawać pytanie, czy organizacja systemu nie wymaga zmian. Być może nadszedł czas, aby sklepy dostosowały liczbę butelkomatów do rosnącej liczby klientów korzystających z systemu kaucyjnego.
A Wy co o tym sądzicie? Czy zdarzyło Wam się czekać kilkanaście lub kilkadziesiąt minut przy butelkomacie? A może uważacie, że sklepy powinny wprowadzić dodatkowe rozwiązania dla osób oddających bardzo duże ilości opakowań?
