Mała saszetka z cukrem do kawy, plastikowy pojemniczek z mlekiem czy jednorazowa porcja ketchupu do frytek – dla wielu to codzienny, niezauważalny element wizyty w restauracji. Wkrótce jednak takie dodatki mogą wyglądać zupełnie inaczej. Unia Europejska rozpoczyna proces, który stopniowo zmieni sposób serwowania produktów w lokalach gastronomicznych w całej Europie.
12 sierpnia 2026 – początek nowych zasad w UE
Kluczową datą jest 12 sierpnia 2026 roku. Tego dnia zacznie obowiązywać nowe unijne rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR). To ono wyznacza kierunek zmian w całej branży gastronomicznej.
Nowe przepisy koncentrują się na ograniczeniu ilości jednorazowych opakowań, zwłaszcza tych najmniejszych, które po użyciu natychmiast trafiają do kosza i rzadko są skutecznie poddawane recyklingowi.
To nie jednorazowa decyzja, lecz początek kilkuletniego procesu dostosowawczego dla restauracji, kawiarni i hoteli.
Co konkretnie zniknie ze stolików?
Zmiany obejmą przede wszystkim jednoporcjowe opakowania stosowane na miejscu, w tym:
-
plastikowe saszetki z ketchupem, majonezem, musztardą i innymi sosami,
-
małe pojemniki z mlekiem lub śmietanką do kawy,
-
saszetki z cukrem,
-
jednorazowe porcje soli, pieprzu i innych przypraw,
-
w niektórych przypadkach także porcjowane masło, dżem czy miód.
Największy nacisk położony jest na opakowania plastikowe w formacie „jedna porcja = jedno opakowanie” używane podczas konsumpcji na miejscu.
Czy mleko i cukier znikną z kawiarni?
Nie. Produkty pozostaną dostępne, ale zmieni się sposób ich podawania.
Nowe przepisy nie zabraniają serwowania cukru czy mleka – regulują wyłącznie formę opakowania. W praktyce oznacza to powrót do rozwiązań takich jak:
-
cukiernice zamiast saszetek,
-
dzbanki z mlekiem zamiast mini kubeczków,
-
dozowniki wielorazowe do sosów i przypraw,
-
większe opakowania przeznaczone do uzupełniania.
Dla klientów zmiana będzie zauważalna wizualnie, ale nie wpłynie na możliwość korzystania z dodatków.
2030 rok – dalsze ograniczenia dla jednorazowych opakowań
W części materiałów wskazywana jest także perspektywa 2030 roku jako momentu, w którym lokale gastronomiczne nie będą mogły używać jednorazowych plastikowych opakowań zawierających pojedynczą porcję produktu serwowaną na miejscu.
Oznacza to, że obecne zmiany z 2026 roku to dopiero pierwszy etap szerszej strategii ograniczania plastiku w branży HORECA.
Wyjątki od nowych zasad
Przepisy przewidują określone wyjątki.
Jednorazowe opakowania będą mogły być nadal stosowane m.in.:
-
w szpitalach i domach opieki, gdzie wymagają tego względy higieniczne,
-
przy zamówieniach na wynos lub z dostawą do domu (take-away i delivery).
Oznacza to, że ograniczenia najmocniej dotkną konsumpcji „na miejscu”.
Kolejne obowiązki: 2027 i 2028
Nowe regulacje wprowadzają również dodatkowe etapy dostosowań:
-
luty 2027 – lokale mają umożliwiać klientom korzystanie z własnych pojemników na napoje i jedzenie,
-
luty 2028 – restauracje i bary będą zobowiązane oferować opakowania wielorazowe w ramach systemów ponownego użycia.
Część mikroprzedsiębiorstw może zostać zwolniona z wybranych obowiązków.
Dlaczego UE wprowadza te zmiany?
Jednorazowe opakowania stanowią znaczną część odpadów komunalnych w Europie. Małe, lekkie elementy – takie jak saszetki czy mini pojemniki – szczególnie często trafiają do śmieci i rzadko są skutecznie przetwarzane.
Nowe przepisy wpisują się w szerszą politykę ograniczania plastiku. W dłuższej perspektywie UE chce ograniczać obrót wybranymi produktami jednorazowymi, takimi jak:
-
sztućce i talerze plastikowe,
-
słomki i mieszadełka,
-
wybrane inne produkty z tworzyw sztucznych.
Celem jest zmniejszenie ilości odpadów i przestawienie rynku na rozwiązania wielokrotnego użytku.
Co to oznacza dla klientów?
Najbardziej widoczną zmianą będzie zniknięcie charakterystycznych małych saszetek i miniopakowań ze stolików w restauracjach. Zastąpią je rozwiązania znane sprzed lat – cukiernice, dzbanki czy dozowniki.
Dla wielu będzie to jedynie kosmetyczna różnica. Dla branży gastronomicznej – początek większej reorganizacji sposobu serwowania dodatków i zarządzania opakowaniami.
