Rząd zapowiada koniec abonamentu RTV i zastąpienie go nową opłatą audiowizualną od 2027 roku. Dla wielu gospodarstw domowych brzmi to jak długo wyczekiwana ulga. Problem w tym, że likwidacja obecnego systemu nie oznacza automatycznego wymazania zaległości. Osoby, które mają nieuregulowane płatności, nadal mogą zostać objęte postępowaniem egzekucyjnym.
To kluczowa informacja dla wszystkich, którzy przez lata ignorowali obowiązek opłacania abonamentu, licząc na zmianę przepisów.
Kiedy powstaje obowiązek płacenia abonamentu RTV?
Wbrew obiegowym opiniom obowiązek nie wynika z samego faktu posiadania telewizora czy radia. Powstaje on w momencie rejestracji odbiornika RTV.
Najważniejsze zasady:
-
obowiązek zaczyna się od pierwszego dnia miesiąca następującego po rejestracji,
-
trwa do momentu skutecznego wyrejestrowania odbiornika,
-
wygasa dopiero po dopełnieniu formalności (np. zgłoszeniu zaprzestania używania sprzętu),
-
podlega egzekucji administracyjnej, jeśli nie jest realizowany.
To oznacza, że brak płatności nie powoduje automatycznego wygaśnięcia zobowiązania.
Planowane zmiany od 2027 roku
Rząd zapowiedział likwidację tradycyjnego abonamentu RTV i zastąpienie go nową opłatą audiowizualną.
Nowy model ma zakładać:
-
przypisanie opłaty do osoby (a nie do odbiornika),
-
automatyczne pobieranie należności razem z podatkiem dochodowym,
-
egzekwowanie opłaty przez urzędy skarbowe.
Celem zmian jest zwiększenie ściągalności daniny, która obecnie jest bardzo niska. Jednak istotne jest jedno – reforma nie przewiduje umorzenia wcześniejszych zobowiązań.
Haczyk: stare długi nie znikną
Likwidacja abonamentu RTV nie oznacza „wyczyszczenia” zaległości. Osoby, które:
-
zarejestrowały odbiornik,
-
nie dokonały wyrejestrowania,
-
przestały opłacać abonament,
nadal pozostają dłużnikami.
Zaległości mogą być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków pieniężnych, co oznacza m.in.:
-
zajęcie rachunku bankowego,
-
potrącenia z wynagrodzenia,
-
egzekucję przez urząd skarbowy.
Zmiana systemu finansowania mediów publicznych nie anuluje powstałych wcześniej zobowiązań.
Co mówią sądy? Kluczowe stanowisko NSA
W jednej z niedawnych spraw Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że:
-
rejestracja odbiornika powoduje powstanie obowiązku z mocy ustawy,
-
brak wyrejestrowania oznacza dalsze istnienie zobowiązania,
-
zmiana przepisów nie powoduje automatycznego anulowania wcześniejszej rejestracji,
-
organy administracyjne mają prawo prowadzić egzekucję zaległości.
Sąd podkreślił, że obowiązek opłacania abonamentu nie wymaga dodatkowego wezwania. Powstaje automatycznie i trwa do momentu dopełnienia formalności.
To ważny sygnał dla osób, które sądziły, że zmiany w przepisach same „rozwiążą problem”.
Dlaczego wiele osób uważało, że nie musi płacić?
Część abonentów błędnie interpretowała wcześniejsze nowelizacje przepisów. W szczególności zmiany z 2007 roku wprowadziły nowy system identyfikacji użytkowników, ale:
-
nie wymagały ponownej rejestracji sprzętu,
-
nie powodowały wyrejestrowania wcześniej zgłoszonych odbiorników,
-
nie kasowały istniejących zobowiązań.
Samo przekonanie, że „system się zmienił”, nie ma znaczenia prawnego. Liczy się fakt formalnego wyrejestrowania.
Kto powinien zachować szczególną ostrożność?
Ryzyko dotyczy przede wszystkim osób, które:
-
zarejestrowały odbiornik wiele lat temu,
-
zmieniły miejsce zamieszkania i nie zgłosiły tego faktu,
-
zaprzestały płacenia abonamentu bez formalnego wyrejestrowania,
-
liczą na to, że likwidacja abonamentu „zamknie sprawę”.
To właśnie ta grupa może zostać objęta postępowaniem egzekucyjnym jeszcze przed wejściem w życie nowych przepisów.
Czy możliwe jest przedawnienie?
W praktyce wiele osób liczy na przedawnienie zobowiązań. Warto jednak pamiętać, że:
-
egzekucja administracyjna przerywa bieg przedawnienia,
-
organy mogą podejmować działania windykacyjne nawet po kilku latach,
-
każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
Nie można więc automatycznie zakładać, że starsze zaległości są już nieaktualne.
Nowa opłata audiowizualna – co się zmieni?
Planowana reforma ma uprościć system i wyeliminować obowiązek rejestracji odbiorników. W praktyce oznacza to:
-
koniec kontroli dotyczących posiadania sprzętu,
-
brak konieczności wyrejestrowywania telewizora,
-
automatyczne naliczanie opłaty w systemie podatkowym.
Jednak nowy model może być bardziej szczelny i trudniejszy do uniknięcia.
Najważniejszy wniosek
Abonament RTV może zniknąć, ale odpowiedzialność za zaległości pozostanie.
Jeśli odbiornik został kiedyś zarejestrowany i nie został formalnie wyrejestrowany, obowiązek opłat trwa – niezależnie od zmian w systemie finansowania mediów publicznych.
Osoby z zaległościami nie powinny zakładać, że reforma automatycznie rozwiąże ich problem. W wielu przypadkach może być wręcz odwrotnie – przed wprowadzeniem nowej opłaty organy mogą intensyfikować działania windykacyjne.
