Temat niedziel handlowych ponownie wraca na pierwsze strony serwisów informacyjnych. W Sejmie toczą się prace nad projektem, który mógłby istotnie zmienić obowiązujące od lat zasady. Coraz więcej Polaków deklaruje, że obecne regulacje wymagają korekty. Czy wkrótce sklepy będą otwarte częściej niż dziś?
Co najmniej 2 niedziele handlowe w miesiącu?
Do Sejmu trafił projekt nowelizacji złożony 21 marca 2024 r. przez grupę posłów ówczesnego Klubu Parlamentarnego Polska 2050 – Trzecia Droga.
Najważniejsze założenia projektu:
Zakaz NIE obowiązywałby:
-
w pierwszą i trzecią niedzielę każdego miesiąca (o ile nie przypada święto),
-
w pierwszą niedzielę grudnia oraz w dwie kolejne przed Bożym Narodzeniem,
-
w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.
Kluczowa zmiana polega na odejściu od systemu „ostatnich niedziel” w wybranych miesiącach i wprowadzeniu co najmniej dwóch handlowych niedziel miesięcznie.
Podwójne wynagrodzenie za pracę w niedzielę
Autorzy projektu proponują jednocześnie zabezpieczenia dla pracowników:
-
gwarancję co najmniej dwóch wolnych niedziel w miesiącu,
-
podwójne wynagrodzenie za pracę w niedzielę,
-
dodatkowy dzień wolny w określonym terminie.
Projektodawcy podkreślają, że obowiązujące przepisy – ich zdaniem – nie przyniosły oczekiwanego wsparcia dla małych sklepów i wymagają modyfikacji.
Projekt skierowano do kolejnego etapu
Poselski projekt nowelizacji ustawy dotyczącej ograniczenia handlu w niedziele i święta oraz zmian w Kodeksie pracy, przewidujący wprowadzenie co najmniej dwóch niedziel handlowych w każdym miesiącu, przeszedł pierwsze czytanie w Sejmie 28 czerwca 2024 r.
Podczas tego posiedzenia głosowano nad wnioskiem o odrzucenie projektu już na etapie I czytania.
Wniosek ten nie uzyskał większości – 218 posłów było przeciw jego odrzuceniu, 209 głosowało za, a 2 wstrzymało się od głosu.
W efekcie projekt skierowano do dalszych prac parlamentarnych.
Obecnie dokument znajduje się w sejmowych komisjach:
- Gospodarki i Rozwoju
- oraz Polityki Społecznej i Rodziny.
Na ten moment projekt oczekuje na III czytanie w Komisji Gospodarki i Rozwoju, jednak termin kolejnego posiedzenia w tej sprawie nie został jeszcze wyznaczony.
Zakaz handlu obowiązuje już od 8 lat
Zakaz handlu w niedziele funkcjonuje od 1 marca 2018 roku na podstawie ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta (Dz.U. 2018 poz. 305).
Zasadą jest, że w niedziele i święta:
-
nie prowadzi się sprzedaży w placówkach handlowych,
-
nie wykonuje się czynności bezpośrednio związanych z obsługą klientów,
-
pracownicy nie mogą być delegowani do zadań sprzedażowych.
Oznacza to, że regulacje obejmują nie tylko samą sprzedaż, ale również działania logistyczne i obsługowe.
Wyjątki, które już obowiązują
System nie jest jednak całkowicie zamknięty. Handel dozwolony jest m.in.:
-
w trzy kolejne niedziele przed Bożym Narodzeniem (z ograniczeniem pracy pracownika do maksymalnie dwóch z nich),
-
w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc,
-
w ostatnią niedzielę stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia (jeśli nie przypada święto).
Ponadto zakaz NIE dotyczy m.in.:
-
stacji paliw,
-
aptek,
-
placówek pocztowych,
-
sklepów w hotelach, na lotniskach i dworcach,
-
piekarni, cukierni i lokali gastronomicznych.
W praktyce oznacza to, że system zawiera szereg wyjątków dostosowanych do potrzeb konsumentów.
Opinie Polaków są podzielone
Z badań cytowanych przez TVN24 (ARC Rynek i Opinia) wynika, że:
-
około 50% badanych popiera powrót niedziel handlowych w jakiejś formie,
-
36% jest przeciwna,
-
14% nie ma zdania.
Co ciekawe:
-
25% respondentów chciałoby, aby każda niedziela była handlowa,
-
25% wskazuje na kompromis – dwie niedziele handlowe w miesiącu,
-
16% popiera jedną niedzielę w miesiącu,
-
około 20% preferuje utrzymanie obecnych zasad.
To pokazuje, że temat wciąż budzi emocje i nie ma jednoznacznego stanowiska społecznego.
Niedziele handlowe w 2026 roku
Zgodnie z aktualnym kalendarzem, w 2026 roku przewidziano jeszcze 7 niedziel handlowych:
-
29 marca
-
26 kwietnia
-
28 czerwca
-
30 sierpnia
-
6 grudnia
-
13 grudnia
-
20 grudnia
Jednak liczba ta może się zmienić, jeśli nowelizacja przepisów zostanie uchwalona.
źródło: tvn24
