Zima co roku wraca z tym samym problemem. Właściciele domów chwytają za łopaty, a wielu z nich zastanawia się, czy naprawdę muszą odśnieżać chodnik, który formalnie do nich nie należy. Teraz możliwa jest zmiana przepisów, która może zakończyć ten wieloletni obowiązek.
Obowiązek od 1996 roku. Co dziś mówią przepisy?
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości muszą usuwać śnieg, lód i błoto z chodników przylegających bezpośrednio do ich działek.
Przepis nie dotyczy chodników, na których dopuszczony jest płatny postój pojazdów. W praktyce oznacza to jednak, że większość właścicieli domów odpowiada za odśnieżanie publicznych chodników przy swojej posesji – mimo że nie są ich właścicielami.
Nawet 1500 zł kary i odpowiedzialność cywilna
Zlekceważenie tego obowiązku może mieć poważne konsekwencje.
Za nieuprzątnięty chodnik grozi kara grzywny do 1500 zł albo nagana – wynika to z przepisów kodeksu wykroczeń.
To jednak nie wszystko. Jeśli ktoś poślizgnie się na nieodśnieżonym chodniku i dozna urazu, może dochodzić odszkodowania od właściciela przyległej nieruchomości. Odpowiedzialność cywilna bywa w takich przypadkach znacznie bardziej dotkliwa niż sama grzywna.
Spór o zakres obowiązków. Chodnik czy także droga rowerowa?
W ostatnim czasie pojawiły się wątpliwości dotyczące tego, czy obowiązek obejmuje wyłącznie chodnik przeznaczony dla pieszych, czy również drogi dla pieszych i rowerów.
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich wskazuje, że obowiązek powinien dotyczyć jedynie części przeznaczonej wyłącznie dla ruchu pieszego. Droga pieszo-rowerowa nie jest tożsama z chodnikiem, ponieważ dopuszczony jest na niej ruch pojazdów, m.in. rowerów i hulajnóg.
Sprawa została skierowana do Ministerstwa Rozwoju i Technologii z prośbą o jednoznaczną interpretację przepisów.
Możliwy przełom. Sprawą zajmie się Trybunał Konstytucyjny
Do dyskusji włączyła się również pierwsza prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Manowska. Zapowiedziała złożenie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności obowiązku odśnieżania chodników z konstytucją.
Regulacja obowiązuje od 1996 roku i od lat budzi kontrowersje. Krytycy wskazują, że państwo przerzuca na właścicieli prywatnych nieruchomości obowiązek utrzymania publicznej infrastruktury.
Zdaniem prezes SN od czasu poprzedniego rozpatrywania tej kwestii przez TK zmieniły się realia społeczne i własnościowe. Jej argumentacja opiera się na innym wzorcu konstytucyjnym niż w latach 90.
Co to oznacza dla właścicieli domów?
Na razie przepisy obowiązują i za nieodśnieżony chodnik wciąż grozi kara. Jeśli jednak Trybunał Konstytucyjny zakwestionuje regulację, miliony właścicieli nieruchomości mogą zostać zwolnione z tego obowiązku.
To mogłoby oznaczać koniec wieloletniej praktyki, która każdej zimy wywołuje spory między mieszkańcami a samorządami.
