W 2026 roku rodzice nowo narodzonych dzieci mogą liczyć na stałe miesięczne wsparcie w wysokości 1000 zł netto. Co istotne, nie trzeba być zatrudnionym na umowie o pracę, by skorzystać z tego świadczenia. To właśnie z myślą o osobach poza systemem ubezpieczeniowym stworzono tzw. świadczenie rodzicielskie, znane również jako kosiniakowe. Poniżej wyjaśniamy, kto może się o nie ubiegać, jak długo trwa wypłata i co zrobić, by nie stracić ani jednej złotówki.
1000 zł na dziecko przez rok
Świadczenie rodzicielskie skierowane jest do rodziców, którzy nie mają prawa do zasiłku macierzyńskiego z ZUS. W praktyce oznacza to osoby, które:
-
pracują na umowie o dzieło,
-
są studentami lub uczniami (zarówno dziennymi, jak i zaocznymi),
-
nie pracują i nie są zarejestrowane w Urzędzie Pracy,
-
są rolnikami, ale nie pobierają zasiłku z KRUS (lub otrzymują niższy niż 1000 zł),
-
utracili prawo do zasiłku wskutek np. upadłości pracodawcy.
Co ważne – świadczenie nie jest zależne od dochodów, ale wlicza się do ogólnego dochodu rodziny np. przy ubieganiu się o inne formy pomocy (np. zasiłek rodzinny).
Rodzice mogą liczyć na 1000 zł netto miesięcznie, przez standardowy okres 52 tygodni od narodzin dziecka. Świadczenie:
-
jest zwolnione z podatku dochodowego – trafia do rodzica w pełnej wysokości,
-
nie podlega waloryzacji – kwota jest stała przez cały okres wypłaty.
W przypadku narodzin więcej niż jednego dziecka, okres wypłat zostaje automatycznie wydłużony:
-
bliźnięta – 65 tygodni,
-
trojaczki – 67 tygodni,
-
czworaczki i więcej – 69 tygodni.
Nowe zasady dla rodziców wcześniaków
Od marca 2025 roku obowiązuje przepis, który umożliwia wydłużenie okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego, jeśli dziecko urodziło się przedwcześnie i przebywa w szpitalu.
Czas hospitalizacji malucha może zostać doliczony do okresu wypłaty, choć obowiązują w tym zakresie limity określone przepisami.
Zasada „złotówka za złotówkę”
System świadczeń w Polsce został tak zaprojektowany, aby każdy rodzic noworodka miał zagwarantowane minimum 1000 zł miesięcznego wsparcia, nawet jeśli pracuje w ograniczonym wymiarze.
Jeśli więc mama pracuje na część etatu i otrzymuje z ZUS zasiłek macierzyński w wysokości np. 600 zł, wówczas państwo wypłaci różnicę – czyli 400 zł. Ten mechanizm określany jest jako wyrównanie świadczenia do pełnej kwoty, dzięki czemu nikt nie zostaje z kwotą niższą niż przewidziany limit.
Kiedy ojciec może pobierać świadczenie rodzicielskie?
Choć to matki najczęściej korzystają ze świadczenia, również ojcowie mogą je otrzymać, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Przysługuje ono tacie, gdy:
-
matka zmarła lub porzuciła dziecko,
-
matka rezygnuje z dalszego pobierania świadczenia po co najmniej 14 tygodniach i wraca do pracy.
W takiej sytuacji ojciec może kontynuować pobieranie świadczenia przez pozostałą część okresu.
Nie przegap terminu! Liczy się data złożenia wniosku
Aby otrzymać pełne 12 miesięcy wsparcia, wniosek należy złożyć w ciągu 3 miesięcy od narodzin dziecka. Jeśli rodzic spóźni się i złoży dokumenty później, świadczenie zostanie wypłacone dopiero od miesiąca złożenia wniosku – wcześniejsze miesiące przepadną.
Gdzie złożyć wniosek?
-
W urzędzie gminy (MOPS/GOPS),
-
Online, przez platformę Emp@tia.
Co po zakończeniu wypłaty kosiniakowego?
Po ukończeniu przez dziecko 12. miesiąca życia, kończy się wypłata świadczenia rodzicielskiego. Na szczęście nie oznacza to końca wsparcia finansowego.
Rodzice mogą od tego momentu skorzystać z programu „Aktywny Rodzic”, który oferuje trzy opcje wsparcia:
-
„Aktywnie w domu” – 500 zł miesięcznie,
-
„Aktywni rodzice w pracy” – 1500 zł miesięcznie,
-
„Aktywnie w żłobku” – dofinansowanie kosztów opieki do 1500 zł.
Aby zachować ciągłość świadczeń, warto z wyprzedzeniem przygotować odpowiedni wniosek do ZUS i złożyć go przed zakończeniem pobierania kosiniakowego.
Podsumowanie:
-
Kwota wsparcia: 1000 zł netto miesięcznie
-
Okres wypłaty: 52 tygodnie (lub więcej przy ciąży mnogiej)
-
Uprawnieni: osoby bez prawa do zasiłku macierzyńskiego – m.in. studenci, bezrobotni, osoby na umowie o dzieło
-
Wniosek: w ciągu 3 miesięcy od narodzin, w gminie lub online
-
Zasada wyrównania: system dopłaca do 1000 zł, jeśli zasiłek z ZUS jest niższy
-
Możliwość przekazania ojcu: tak, w określonych sytuacjach
-
Co dalej? Program „Aktywny Rodzic” po ukończeniu przez dziecko 1. roku życia
źródło: www.gov.pl