System ochrony zdrowia znalazł się w punkcie, w którym dalsze odkładanie decyzji może mieć poważne skutki. Pojawił się jednak projekt, który ma odwrócić ten trend.
Gigantyczna luka finansowa NFZ
Problemy finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia rosną z roku na rok. Szacuje się, że już w 2026 roku konieczne będzie dosypanie do systemu ponad 50 mld zł.
Jeśli nic się nie zmieni, do 2028 roku luka może wzrosnąć nawet do 90 mld zł.
To oznacza coraz większe obciążenie budżetu państwa i realne ryzyko pogorszenia jakości świadczeń.
Kto stoi za projektem reformy?
Propozycję zmian przygotowały Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) oraz Federacja Przedsiębiorców Polskich.
Projekt został zaprezentowany publicznie przez Marka Sawickiego oraz Łukasza Kozłowskiego i ma trafić do prac legislacyjnych jako inicjatywa poselska.
Jego głównym celem jest jednoczesne zwiększenie finansowania systemu oraz ograniczenie rosnących kosztów.
Kolejki do lekarzy rosną z roku na rok
Problemy finansowe przekładają się bezpośrednio na sytuację pacjentów.
W ostatnim czasie:
- liczba pilnych pacjentów w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej wzrosła o 14%,
- czas oczekiwania wydłużył się o 21%,
- w ciągu 3 lat kolejki zwiększyły się aż o 136%.
Podobne zjawisko widać także w szpitalach, gdzie czas oczekiwania na przyjęcie również się wydłuża.
Cztery filary reformy systemu zdrowia
Projekt zakłada kompleksowe zmiany, które mają poprawić sytuację NFZ i pacjentów.
1. Połączenie ubezpieczenia zdrowotnego i chorobowego
Jednym z głównych założeń jest integracja systemów obsługiwanych dziś przez NFZ i ZUS.
W praktyce:
- NFZ przejmie część kompetencji, m.in. kontrolę zwolnień lekarskich,
- rozszerzone zostanie obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe (np. dla zleceniobiorców),
- zwiększy się baza składkowa.
Zmiany mają przynieść dodatkowe miliardy złotych wpływów.
2. Nowe zasady wynagrodzeń w ochronie zdrowia
Projekt zakłada również zmianę sposobu waloryzacji wynagrodzeń.
Najważniejsze elementy:
- przesunięcie waloryzacji na 1 stycznia,
- powiązanie wzrostów z inflacją oraz realnym wzrostem wynagrodzeń.
Rozwiązanie to ma ograniczyć tempo wzrostu kosztów i zwiększyć przewidywalność wydatków.
3. Ulga podatkowa „JPK Zdrowie”
Nowością ma być także ulga podatkowa dla osób korzystających z leczenia.
Zakłada ona:
- możliwość odliczenia 10% wydatków zdrowotnych od PIT,
- stworzenie systemu rejestrującego świadczenia publiczne i prywatne.
Ma to poprawić przejrzystość systemu i ograniczyć szarą strefę.
4. Szpitale wiodące w regionach
Ostatni filar dotyczy organizacji systemu szpitalnego.
Plan obejmuje:
- wyznaczenie szpitali koordynujących w regionach,
- współpracę z placówkami powiatowymi,
- lepsze zarządzanie świadczeniami i inwestycjami.
Ile może zyskać system?
Zgodnie z założeniami:
- w pierwszym roku reforma może przynieść około 16,6 mld zł,
- w dłuższej perspektywie nawet 355 mld zł oszczędności.
To poziom, który może znacząco ograniczyć problemy finansowe NFZ.
Planowany termin zmian
Projekt zakłada, że nowe przepisy mogłyby wejść w życie od 2027 roku.
Wcześniej konieczne będzie przeprowadzenie procesu legislacyjnego.
Co to oznacza dla pacjentów?
Wprowadzenie reformy może przełożyć się na:
- poprawę stabilności finansowej systemu,
- skrócenie kolejek,
- lepszą dostępność świadczeń.
Bez zmian problemy mogą się pogłębiać, co już dziś widać w rosnących kolejkach i kosztach.
