Kontrole już się rozpoczęły. Urzędy skarbowe sprawdzają rozliczenia rodziców, którzy w PIT wybrali preferencyjne rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W grę wchodzą tysiące złotych – a w niektórych przypadkach nawet obowiązek zwrotu pieniędzy za kilka lat.
Kontrole PIT 2026. Kto jest sprawdzany?
W 2026 roku Krajowa Administracja Skarbowa szczególnie uważnie analizuje zeznania podatkowe osób korzystających z preferencji dla samotnych rodziców.
Najczęściej weryfikowane są rozliczenia:
-
rozwodników,
-
osób pozostających w separacji,
-
rodziców wychowujących dzieci w nieformalnych związkach,
-
przypadków, w których możliwa jest opieka naprzemienna.
Administracja skarbowa podkreśla, że samo zaznaczenie odpowiedniej opcji w formularzu PIT nie oznacza automatycznego prawa do ulgi.
Nawet 5 lat wstecz. Co grozi za błędne rozliczenie?
Zgodnie z przepisami urząd może skontrolować rozliczenia nawet za pięć lat wstecz.
Jeśli fiskus uzna, że preferencja została zastosowana bez podstaw, podatnik będzie musiał:
-
oddać nienależnie uzyskany zwrot,
-
zapłacić odsetki za zwłokę.
Przy kilku latach rozliczeń kwota do zwrotu może być bardzo wysoka.
Dlaczego ta ulga jest tak atrakcyjna?
Preferencyjne rozliczenie dla samotnych rodziców pozwala:
-
podwoić kwotę wolną od podatku do 60 000 zł,
-
skorzystać z korzystniejszej metody obliczania podatku,
-
ograniczyć wejście w wyższą, 32-procentową stawkę podatku przy dochodach powyżej 120 000 zł rocznie.
Maksymalna korzyść może wynieść nawet 27 600 zł.
W ubiegłym roku z tej formy rozliczenia skorzystało ponad 600 tys. podatników, czyli o 55 tys. więcej niż dwa lata wcześniej.
Dwa warunki – oba muszą być spełnione
Aby skorzystać z preferencyjnego rozliczenia, trzeba spełnić jednocześnie dwa kryteria.
Warunek formalno-prawny
Uprawnieni są m.in.:
-
rozwodnicy,
-
wdowy i wdowcy,
-
osoby w formalnej separacji,
-
osoby niepozostające w związku małżeńskim,
-
rodzice, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Sama faktyczna separacja bez orzeczenia sądu nie wystarczy.
Warunek faktyczny
Rodzic musi rzeczywiście samodzielnie wychowywać dziecko.
Problemy pojawiają się, gdy:
-
obowiązuje opieka naprzemienna,
-
drugi rodzic regularnie uczestniczy w wychowaniu,
-
rodzice wspólnie podejmują decyzje dotyczące dziecka.
W przypadku opieki naprzemiennej żaden z rodziców nie może rozliczyć się jako samotny.
Nowy partner a prawo do preferencji
Samo wspólne zamieszkiwanie z nowym partnerem nie wyklucza automatycznie ulgi. Kluczowe jest jednak to, czy partner faktycznie uczestniczy w wychowaniu dziecka.
Jeżeli urząd uzna, że dziecko nie jest wychowywane samotnie, może zakwestionować rozliczenie.
Jakie dokumenty trzeba mieć?
W razie kontroli urząd może poprosić o:
-
wyrok rozwodowy lub postanowienie o separacji,
-
orzeczenie określające miejsce zamieszkania dziecka,
-
dokumenty dotyczące alimentów,
-
zaświadczenia ze szkoły lub przedszkola,
-
rachunki potwierdzające ponoszenie kosztów utrzymania dziecka.
Dokumenty należy przechowywać przez 5 lat od końca roku podatkowego.
Co zrobić, jeśli masz wątpliwości?
Przed złożeniem zeznania warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację faktyczną. W przypadku niepewności można wystąpić o indywidualną interpretację podatkową.
Jeśli urząd wezwie do wyjaśnień, należy odpowiedzieć w terminie i przedstawić wymagane dokumenty.
