Rządowy projekt właśnie przeszedł przez kolejny etap legislacyjny, a zmiany, które ze sobą niesie, mogą realnie wpłynąć na domowe budżety wielu Polaków. Decyzja zapadła, ale szczegóły wciąż dla wielu pozostają niejasne. Sprawdź, co się zmieni, kogo to dotyczy i dlaczego ta nowelizacja była tylko kwestią czasu.
Realne koszty pogrzebu kontra wysokość świadczenia
Obecnie obowiązujący zasiłek pogrzebowy wynosi 4 000 zł i – jak zauważono w uzasadnieniu projektu – nie pokrywa nawet połowy kosztów organizacji pogrzebu. Ceny usług pogrzebowych w Polsce zaczynają się dziś od 8–10 tys. zł, a w dużych miastach potrafią być jeszcze wyższe.
Z tego względu rząd zdecydował o podniesieniu świadczenia do 7 000 zł. To pierwsza taka zmiana od 2011 roku. Nowa kwota ma lepiej odpowiadać obecnym warunkom rynkowym i rosnącym wydatkom, które często są dla rodzin poważnym obciążeniem finansowym.
Nieprzewidywalne wydatki – pojawi się nowe rozwiązanie
Ponadto w projekcie ustawy przewidziano nową formę wsparcia – tzw. zasiłek celowy. Będzie on dostępny dla osób, które poniosły nadzwyczajne koszty związane z pochówkiem, niewspółmierne do standardowych wydatków. Chodzi m.in. o sytuacje, gdy konieczne jest sprowadzenie zwłok z zagranicy (koszty sięgające 6–7 tys. zł), czy dłuższe przechowywanie ciała w chłodni.
Co istotne, zasiłek celowy będzie przyznawany bez względu na dochód i bez określonego limitu kwotowego. Jednak wprowadzono mechanizm zabezpieczający – jeśli nadzwyczajne koszty zostaną później pokryte np. ze spadku lub z innych świadczeń pośmiertnych (jak ubezpieczenie), beneficjent będzie zobowiązany do częściowego lub całkowitego zwrotu otrzymanej kwoty.
Pierwsza od lat waloryzacja świadczenia
Jednym z najbardziej oczekiwanych elementów nowelizacji jest wprowadzenie mechanizmu automatycznej waloryzacji zasiłku pogrzebowego. Zgodnie z nowymi przepisami, jeśli skumulowana inflacja przekroczy 5%, świadczenie będzie proporcjonalnie zwiększane.
To oznacza, że wsparcie finansowe będzie bardziej dostosowane do realnych kosztów pogrzebu, które w ostatnich latach mocno wzrosły. Projekt ma na celu zapewnienie długofalowej ochrony siły nabywczej świadczenia, bez potrzeby każdorazowej interwencji ustawodawczej.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Choć projekt został już przyjęty przez Radę Ministrów, jego wejście w życie planowane jest dopiero na 1 stycznia 2026 roku. Ma to dać czas na przygotowanie instytucji oraz dostosowanie systemu wypłat.
Warto zaznaczyć, że nowelizacja dotyczy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Co ważne, projekt nie wymaga notyfikacji ze strony Unii Europejskiej, co może przyspieszyć dalsze procedowanie.
