W Polsce planowane są kolejne rozwiązania mające wspierać osoby starsze i ich rodziny w codziennym funkcjonowaniu. Jednym z nich jest bon senioralny, który ma zapewnić dostęp do usług opiekuńczych i pomocniczych zamiast bezpośredniego wsparcia finansowego. Sprawdź, kto będzie mógł skorzystać z nowego programu i na jakich zasadach będzie on działał.
Sejm zatwierdził nowe świadczenie
Sejm przyjął ustawę o koordynacji opieki długoterminowej oraz osobach starszych, która wprowadza bon senioralny – nowe świadczenie mające wspierać codzienne funkcjonowanie seniorów oraz odciążyć ich bliskich.
Za uchwaleniem przepisów zagłosowało 415 posłów, przeciw był jeden parlamentarzysta, a 15 osób wstrzymało się od głosu.
Przyjęta ustawa jest elementem szerszych działań mających poprawić dostęp do usług opiekuńczych dla starzejącego się społeczeństwa.
Kto będzie mógł skorzystać z bonu senioralnego?
Z nowych przepisów mają skorzystać osoby, które ukończyły 65 lat, spełniające określone kryteria dochodowe oraz posiadające odpowiedni status pobytowy.
Prawo do świadczenia będzie przysługiwało obywatelom:
- Polski,
- państw Unii Europejskiej,
- Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
- Konfederacji Szwajcarskiej,
- Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Jednym z najważniejszych warunków jest średni miesięczny dochód nieprzekraczający 3410 zł, przy czym limit ten ma być regularnie waloryzowany.
To nie będą pieniądze do ręki
Bon senioralny nie będzie przekazywany w formie gotówki. Świadczenie ma umożliwić korzystanie z konkretnych usług opiekuńczych i wspierających, które pomogą seniorom w codziennym życiu.
Zakres pomocy może obejmować między innymi:
- wsparcie przy ubieraniu się i higienie,
- przygotowywanie posiłków,
- pomoc w utrzymaniu porządku,
- organizację kontaktów społecznych,
- ułatwienie korzystania ze świadczeń zdrowotnych.
Usługi będą realizowane przez okres maksymalnie dwóch tygodni, zgodnie z indywidualnie ustalonym zakresem wsparcia.
Pierwszeństwo dla gmin z ograniczoną ofertą opieki
Rząd zakłada, że program będzie wdrażany przede wszystkim tam, gdzie obecnie brakuje publicznych usług opiekuńczych dla osób starszych. Dzięki temu nowe rozwiązanie ma uzupełnić istniejące luki w lokalnych systemach wsparcia.
Stopniowe rozszerzanie programu ma umożliwić skuteczniejsze dopasowanie pomocy do potrzeb mieszkańców poszczególnych regionów.
Jak będzie wyglądało przyznawanie świadczenia?
Bon senioralny będzie przyznawany na podstawie decyzji administracyjnej obowiązującej przez 12 miesięcy. Po upływie tego okresu zainteresowana osoba będzie musiała ponownie złożyć wniosek, ponieważ świadczenie nie będzie odnawiane automatycznie.
Na etapie rozpatrywania dokumentów oceniony zostanie również zakres potrzeb opiekuńczych seniora.
Liczba godzin wsparcia zależy od indywidualnej sytuacji
Pracownicy socjalni ośrodków pomocy społecznej będą analizować poziom samodzielności osoby ubiegającej się o bon. Ocenie podlegać będą między innymi:
- samodzielne spożywanie posiłków,
- ubieranie się,
- dbanie o higienę osobistą,
- robienie zakupów,
- przygotowywanie jedzenia,
- sprzątanie mieszkania,
- przyjmowanie leków,
- załatwianie spraw urzędowych.
Uwzględniany będzie także potencjał wsparcia ze strony rodziny lub najbliższego otoczenia.
Na tej podstawie zostanie określona liczba godzin pomocy, która może wynieść maksymalnie 50 godzin miesięcznie.
Niewykorzystane godziny nie zawsze przejdą dalej
Zasadą będzie, że niewykorzystany limit godzin przepada po zakończeniu miesiąca. Wyjątek przewidziano jedynie dla sytuacji losowych, które uniemożliwią skorzystanie z zaplanowanych usług.
Takie rozwiązanie ma zapewnić efektywne wykorzystanie dostępnych środków oraz sprawną organizację systemu.
Nie każdy otrzyma bon senioralny
Ustawa przewiduje również katalog wyłączeń. Świadczenie nie będzie dostępne dla osób korzystających już z określonych form publicznego wsparcia, takich jak między innymi:
- całodobowa opieka instytucjonalna,
- specjalistyczne usługi opiekuńcze,
- niektóre świadczenia opiekuńcze,
- asystencja finansowana z innych programów publicznych.
Ma to zapobiegać dublowaniu pomocy finansowanej ze środków publicznych.
Program będzie rozwijany etapami
Według założeń rządu z nowego rozwiązania skorzysta około 20 tysięcy osób, a wdrażanie programu będzie odbywać się stopniowo w latach 2026–2028.
Na realizację przedsięwzięcia zaplanowano łączny budżet wynoszący 1 miliard złotych, co ma pozwolić na rozwój usług opiekuńczych i zwiększenie dostępności wsparcia dla seniorów w całym kraju.
Bon senioralny ma wspierać codzienną samodzielność
Nowe świadczenie zostało zaprojektowane przede wszystkim jako narzędzie umożliwiające osobom starszym dłuższe pozostanie we własnym domu i zachowanie większej niezależności.
Zamiast bezpośrednich wypłat finansowych przewidziano dostęp do konkretnych usług, które mogą realnie ułatwić codzienne funkcjonowanie i wesprzeć rodziny sprawujące opiekę nad seniorami.
źródło:
- Sejm RP,
- Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,
- projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej oraz osobach starszych,
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
- Rządowe Centrum Legislacji (RCL)
